Час расстання. Хрысціянскае перажыванне жалобы. Малітвы расстання

А. Чайкоўская WDC, І. Златкоўская WDC.

Час расстання. Хрысціянскае перажыванне жалобы.

Працяг. Гл. пачатак:

Цярпенне. Цярпенне ў святле Божага слова.
Сэнс цярпення. Плён цярпення.
Смерць — цярпенне расстання.

 

Малітвы расстання

Усе мы ведаем, што расстанні з самымі блізкімі людзьмі — вельмі балючыя, але ж ніхто з нас не хацеў бы адмовіцца ад любові да людзей толькі для таго, каб потым не цярпець. Развітанні ўпісаныя ў чалавечае жыццё, і мы ў пэўным сэнсе мусім навучыцца перажываць іх так, каб адно расстанне не кінула глыбокага ценю на ўсе іншыя стасункі з людзьмі, якіх Пан Бог ставіць на нашым шляху.

Калі мы ўважліва прыглядзімся да свайго жыцця, то ўбачым, што ў ім няспынна адбываюцца развітанні — не толькі з людзьмі, але і з пачуццямі, з мясцінамі, з рэчамі, з чарговымі этапамі жыцця, з марамі аб будучыні, з любімымі жывёламі і г.д. Некаторыя з іх праходзяць спакойна, а некаторыя балюча раняць нашыя сэрцы, у залежнасці ад таго, наколькі блізкаю была для нас страчаная рэчаіснасць, колькі мы ўклалі ў яе саміх сябе, наколькі моцна атаясамлівалі з ёю сваё існаванне.

Аднак цяжэй за ўсё мы перажываем развітанне з любімымі людзьмі. Чым мацнейшымі былі нашыя повязі, тым больш болю прыносіць цярпенне. Нашыя сэрцы пагружаюцца ў глыбокую жалобу, таму што — і гэта трэба выразна падкрэсліць — разам з любімым чалавекам памірае нейкая частка нас саміх. Святы Аўгустын, які ў маладосці перажыў смерць сябра, напісаў у «Споведзі»: «Я не мог зразумець, як я, неадлучная частка яго асобы, быў у стане жыць, калі ён ужо не жыў». Затым ён спазнаў боль таксама ў сувязі са смерцю маці. Хоць сіла любові Аўгустына да гэтых найбольш дарагіх для яго двух людзей была аднолькава вялікаю і, несумненна, боль пасля іх страты быў вельмі пакутлівым, аднак смерць маці ён перажываў ужо як глыбока веруючы хрысціянін. Здавалася б, што ён, умацаваны вераю ва ўваскрасенне і вечнае жыццё, павінен быў спакойна прайсці праз гэтае выпрабаванне. На жаль, хоць св. Аўгустын вельмі стараўся і змагаўся з сабою, пасля пахавання, застаўшыся сам-насам, даў выхад свайму цярпенню: «Я думаў пра яе любоў і адданасць Табе [Божа], пра яе цярплівую чуласць да мяне, якой я раптам пазбавіўся. Суцяшэнне я спазнаў тады, калі заплакаў перад Табою аб ёй і над сабою, ахвяруючы Табе гэтыя слёзы ў яе і маёй інтэнцыі. Я ўжо не душыў у сабе плачу, дазволіў слязам пацячы струменямі. Нібы на мяккім ложы, спачыла маё сэрца на гэтых струменях, бо толькі Ты мяне чуў, і не чуў ніводзін чалавек, які мог быў з пагардаю паглядзець на мяне за тое, што я плачу».

 

Малітва слёз

Чым былі слёзы Аўгустына, калі не малітваю? Інакш яны не прынеслі б яму суцяшэння. Таму давайце не будзем саромецца слёз расстання. Гэта праява не нашай слабой веры, а сапраўднай любові. Бо Езус таксама, хоць і быў Сынам Божым, заплакаў каля магілы Лазара. Таму мы маем права на слёзы з прычыны страты. Нам даў іх сам Хрыстус. Аднак не ўсе могуць плакаць тады, калі трэба заняцца шматлікімі справамі, звязанымі са смерцю і пахаваннем. Часам трэба крыху пачакаць, перш чым мы зможам распачаць малітву слёз. Аднак важна, каб яна адбылася, каб мы далі сабе такую магчымасць і ўрэшце заплакалі, як Аўгустын, над памерлым чалавекам і над сваёю жалобаю.

Аднак калі слёзы становяцца празмернымі, плач перастае быць малітваю. Ён ужо не прыносіць суцяшэння, а ўсё больш уводзіць у стан прыгнечанасці нас саміх і тых людзей, якія знаходзяцца вакол нас. Таму давайце як людзі веры маліцца да Бога, каб Ён не дазволіў нам перайсці тую незаўважную мяжу, пасля якой слёзы становяцца цяжарам. Але ж як тут не плакаць, калі смерць была трагедыяй для ўсёй сям’і, калі хтосьці ўчыніў самагубства, калі кагосьці жорстка забілі, калі хтосьці адышоў ад нас так раптоўна — без слова развітання?..

У кнізе сучаснага тэолага а. Яцэка Салія ОР «Смерць, уваскрасенне, вечнае жыццё» было змешчана пытанне пра тое, як суцешыць маці пасля самагубства сына. Адказваючы на яго, аўтар прыводзіць народнае паданне пра  маці, якая, пагрузіўшыся ў роспач пасля страты дзіцяці, пайшла аднойчы ноччу да касцёла. Там яна стала сведкаю вялікай працэсіі душаў чыстцовых. Яе дзіця цягнулася ў самым канцы гэтай працэсіі, бо мусіла несці два цяжкія вядры матчыных слёз. Гэты аповед вельмі проста паказвае нам частку праўды пра еднасць святых. Смерць не разлучае нас цалкам з нашымі блізкімі. Таму для іх лёсу важна тое, як мы будзем паводзіць сябе пасля іх адыходу.

Далей айцец Салій тлумачыць, што калі ў перажыванні жалобы мы не будзем шукаць Божай волі і калі смерць блізкага чалавека становіцца прычынаю бясконцага духоўнага разлому, тады мы няздольныя да эфектыўнай дапамогі памерламу, якому яна вельмі патрэбная. Мы не павінны дазволіць, каб жалоба знішчыла нас, і гэта важна не толькі для нашага жыцця, але таксама і для памерлага чалавека, якому неабходна духоўная падтрымка. Тым больш, калі мы маем справу з самагубствам ці забойствам. Замест таго, каб упадаць у роспач з-за немагчымасці павярнуць час назад, трэба з усім запалам звярнуцца да Божай міласэрнасці.

 

Малітва бунту

Гэтай малітве нас вучыць Святое Пісанне, галоўным чынам псальмы. Калі мы зазірнем у гэтую кнігу, хутка заўважым там радкі, у якіх ёсць шмат болю, горычы і пачуцця пакінутасці — у той жа час яны напісаныя рукою натхнёнага аўтара і дадзеныя нам як прыклад малітвы, якую Бог жадае чуць:

 

Як доўга яшчэ, Пане,

будзеш вечна забываць пра мяне?

Як доўга яшчэ будзеш

адварочваць ад мяне сваё аблічча?

Як доўга мне яшчэ насіць

змаганні ў душы сваёй?

Смутак у сэрцы сваім дзень за днём?

<…>

Паглядзі, адкажы мне, Пане Божа мой,

асвятлі мае вочы, каб не заснуў я

сном смяротным.

(Пс 13 [12], 2–3а. 5)

 

* * *

 

Ты нас адкінуў і зламаў нас, Божа,

разгневаўся Ты, але вярніся да нас.

Ты ўскалануў зямлю, разбіў яе,

вылечы разломы яе, бо яна хістаецца.

Ты даў народу свайму ўбачыць цяжкае,

напаіў віном галавакружэння.

(Пс 60 [59], 3–5)

 

Узгадваю пра Бога і енчу,

разважаю, — і дух мой знемагае.

Ты трымаеш павекі маіх вачэй,

я непакоюся і не магу гаварыць.

Разважаю пра даўнія дні,

пра мінулыя гады.

Успамінаю ноччу свае песні,

разважаю ў сэрцы маім, і дух мой дапытваецца:

хіба адкінуў Пан навекі

і не будзе больш спагадаць?

Хіба назаўсёды скончылася Ягоная міласэрнасць,

няўжо скончылася Ягонае слова

з пакалення ў пакаленне?

Няўжо Бог забыў пра літасць

і ў гневе затрымаў сваю міласэрнасць.

І сказаў я: «Балюча мне,

што змянілася правіца Найвышэйшага».

(Пс 77 [76], 4–11)

 

Несумненна, многія людзі, якія перажываюць жалобу, падпісаліся б пад гэтымі поўнымі болю дакорамі, звернутымі да Пана Бога. І добра, калі б так і было. Заўважым, што псальміст, наракаючы, абвінавачваючы ў адпрэчванні, асуджаючы за недахоп любові ці зацікаўленасці чалавечымі лёсамі, увесь час звяртаецца да Бога, а значыць моліцца! Для Пана Бога важна, каб мы станавіліся на малітву ва ўсёй праўдзе свайго сэрца. Калі ў дадзены момант жыцця я адчуваю раздзіраючы боль і пачуццё пакінутасці, то было б проста фарысействам рабіць выгляд, што гэта не так. Бог і так ведае праўду пра нас, таму хоча, каб на малітве мы былі праўдзівымі — і перад Ім, і перад самімі сабою.

У жалобе, асабліва на яе пачатковым этапе, мы можам быць не ў стане карыстацца вывучанымі дагэтуль малітоўнымі формуламі, можа, нам будзе цяжка нават узяць у рукі ружанец. Пачуццё ўнутранай пусткі і балючага разлому можа рабіць уражанне, што мы не здольныя да якой-небудзь малітвы ўвогуле. Не трэба дакараць сябе з гэтай прычыны. Бог не чакае, што ў такі момант мы будзем «ветлівыя» з Ім, баючыся абразіць Яго крыкам збалелага сэрца. Пан Бог хоча пачуць наш гнеў, бунт і плач.

 

Малітва супольнасці Касцёла

Вялікаю мудрасцю Касцёла з’яўляюцца пахавальныя цырымоніі. Гэта адзін з найважнейшых спосабаў разважання над расстаннем з памерлым, такога, каб у сэрцы было пасеяна чаканне сустрэчы, якая адбудзецца ўжо ў паўнаце радасці — у Доме Айца. У некаторых рэгіёнах нашага краю практыкуецца звычай збірацца каля труны з целам памерлага, каб маліцца ў супольнасці людзей, якіх у рознай ступені закрануў боль расстання. Таму нават калі факт смерці нібы замкне кагосьці ў цярпенні і будзе перашкаджаць непасрэдна звяртацца да Бога ўласнымі словамі, гэты чалавек можа проста быць побач з тымі, хто моліцца, і далучацца да малітваў цэлай супольнасці.

Малітва спадарожнічае памерламу таксама ў дарозе да касцёла і потым — да могілак. А яе кульмінацыйным момантам з’яўляецца Эўхарыстыя, цэлебраваная ў інтэнцыі памерлага. Святая Імша — гэта самы каштоўны дар для любімага чалавека, з якім мы развітваемся, а таксама для тых, хто застаецца ў жалобе. У ёй Хрыстус аддае самога сябе ў ахвяру, перамагае смерць і адорвае вечным жыццём.

 

Каб перажыць

Трэба вытрываць у пастанове маліцца для таго, каб жалоба, перажытая няправільна, не знішчыла нас і нашых адносінаў з людзьмі. Вытрываць хаця б у такой простай і кароткай малітве, як адзін уздых сэрца: «Божа, дадай мне сілаў», «Пане, змілуйся над намі», «Стань каля мяне, Пане, бо я прыгнечаны». Для пачатку гэтага хопіць. Потым трэба дазволіць сабе хвіліны задумення, разважання, услухоўвання ў тое, што Пан Бог хоча мне сказаць. Хвіліна чытання Божага слова, спалучаная з кароткаю рэфлексіяй, можа, і не адразу рассее змрок цярпення, можа, не палепшыць самаадчуванне, але паволі падрыхтуе нас да таго, каб з нашых вачэй спала заслона і дазволіла нам выйсці насустрач таму, чаго жадае Пан Бог. Дзякуючы гэтай малітве мы ўрэшце зможам паглядзець на ўсё вачыма веры і ў яе святле адкрыемся на далейшыя жыццёвыя выклікі.

Пераклала з польскай мовы Ганна Шаўчэнка.
Працяг будзе.

Час расстання. Хрысціянскае перажыванне жалобы. Смерць

А. Чайкоўская WDC, І. Златкоўская WDC.

Час расстання. Хрысціянскае перажыванне жалобы.

Працяг. Гл. пачатак:

Цярпенне. Цярпенне ў святле Божага слова.
Сэнс цярпення. Плён цярпення.

 

Смерць — цярпенне расстання

Смерць — гэта вельмі пакутлівае цярпенне, якое не абмінае ніводнага чалавека. Гэта рэчаіснасць, якая датычыць кожнага, бо кожны з нас раней ці пазней з ёю сутыкнецца. Смерць, адыход таго, хто яшчэ зусім нядаўна быў побач з намі, з кім мы маглі дзяліць сваё жыццё, радасць і смутак, шчасце і няшчасце… Чалавек адышоў… Засталася пустка і звязаныя з ёю непазбежны смутак, унутраны боль, можа, цемра і нават адзінота.

Чаму? Гэтае пытанне найчасцей вырываецца з нашага сэрца, якое спазнала няшчасце. Чаму ён памёр так рана, у гэты момант, чаму пакінуў мяне менавіта цяпер, чаму ўсё адбылося такім чынам, чаму?! Чаму смерць, боль і прамінанне існуюць у нашым жыцці?

Смерць прысутнічае ў прыродзе, у нашым жыцці. Гэтак жа натуральна і непазбежна яна выклікае ў нас супраціўленне і бунт. У Евангеллі — Добрай Навіне, якую прынёс Езус, мы можам пачуць: «Калі пшанічнае зерне, упаўшы ў зямлю, не памрэ, то застанецца адно, а калі памрэ, то прынясе багаты плён» (Ян 12, 24); «Хто хоча ўратаваць жыццё сваё, загубіць яго, а хто загубіць жыццё сваё дзеля Мяне, той знойдзе яго» (Мц 16, 25).

Хоць смерць і прысутнічае скрозь у нашым жыцці, яна з’яўляецца таямніцаю. Гэта таямніца над таямніцамі, бо вельмі цяжка зразумець, якім жа чынам яна можа стаць штуршком да духоўнага росту і больш поўнага жыцця, калі, напрыклад, гэта была трагічная смерць.

Смерць блізкай асобы заўсёды стварае незваротную сітуацыю. Чалавек, пагружаны ў жалобу, балюча перажывае ўзніклую пустку, яго раніць прысутнасць людзей, месцы і прадметы, якія нагадваюць пра таго, хто адышоў. Памерлы ўжо ў руках Бога. А таго, хто застаўся, мучыць джала жалобы, і яно тым больш калючае, чым цяжэйшаю была сама смерць. Факт натуральнай смерці цяжка перажывае кожны чалавек, таму што Бог стварыў нас для несмяротнасці. Аднак раптоўная і неспадзяваная смерць — надзвычай складанае выпрабаванне. Часам чалавеку даводзіцца або самому стаць перад яго абліччам, або перажыць гэта ў сувязі са стратаю бліжняга, якога ён любіць.

Чалавечая псіхіка скаланаецца ад неспадзяваных і цяжкіх цярпенняў. Мы  не хочам думаць пра крайнія сітуацыі нашага жыцця. Чаму так адбываецца? Чаму чалавек баіцца падступіцца тых межаў, якія спазнае ў сабе, у іншых і ў навакольным свеце?

Адрыяна фон Спейр у кнізе «Смерць» піша, што чалавек пасля грэхападзення пачаў спазнаваць смерць як жорсткі і раптоўны канец, бо страціў спантанную повязь любові з Богам і ўсведамленне таго, што ягонае жыццё належыць Створцу. У свеце, які створаны Богам як добры, чалавек пачынае будаваць свой уласны маленькі свет і да гэтага фармату дастасоўвае ўласнае мысленне і ўласныя імкненні. Часам яму здаецца лішнім пытанне «Што потым?» Ён лічыць нявартым выходзіць па-за тое, што даступна яго зроку і пачуццям. Часта яму таксама здаецца, што не трэба лічыцца з Божым словам, Божым планам і запаведзямі. Чалавеку становіцца вельмі цяжка сваімі думкамі і планамі сягаць па-за межамі смерці. І той факт, што Бог мае адносна чалавека далейшыя намеры, здаецца ідэяй, нібы пазбаўленай рэальнага сэнсу. Затое чалавек з вялікаю прадбачлівасцю імкнецца пашыраць межы свайго зямнога існавання, абшар сваёй улады і пазнаваўчыя магчымасці. Ён надае велізарнае значэнне ўсяму зямному, каб задаволіць прагненне велічы, да якой кожнага з нас і стварыў Пан Бог.

Цалкам нармальна тое, што чалавек любіць сваё жыццё і ўздрыгвае перад смерцю. Таму, калі ў нашае жыццё нечакана ўрываецца хвароба, бяда, няшчасны выпадак ці смерць, вельмі часта чалавек пачынае змагацца з Богам, з іншымі або з самім сабою. У гэтым мучэнні, здаецца, немагчыма пачуць і зразумець Божы голас. Чалавек не можа ўсвядоміць, што разбураецца той свет, які ён сам спрабаваў збудаваць, і што Бог дае яму шанец знайсці сябе і сваё жыццё ў большым — Божым — свеце.

Такі цяжкі досвед, перажыты з вераю, — гэта жывая і непасрэдная інтэрвенцыя Бога ў чалавечае жыццё. Рука Бога пачала выкоўваць нашую душу. Гэты нечаканы Божы дотык, што дашчэнты разбурыў пабудову толькі нашых уласных рук, па сваёй сутнасці вядзе да спазнання Божага Провіду. Сам Бог пасылае спрыяльны час, каб са смерці нашых уласных планаў, уласных меркаванняў і ўяўленняў дзякуючы ачышчэнню веры мы маглі разглядзець Яго самыя таемныя планы адносна нас і нашага жыцця. Калі мы ў гэты момант уцякаем ад сустрэчы з Богам, гэта заўсёды азначае ўцёкі ад уласных межаў,  ад крохкасці і прамінальнасці нашага чалавечага існавання. А калі замыкаемся ў сабе — марнуем шанец на сапраўдную сустрэчу з Богам, з самім сабою і з іншым чалавекам.

Адэкватнае перажыванне крайніх сітуацый — гэта шанец на сустрэчу з паўнатою ўцелаўлёнай Божай любові — з Езусам Хрыстом, які ўзяў на сябе нашыя слабасці і ў ранах якога мы знойдзем сваё аздараўленне. Тады страта і смерць не будуць толькі ценем і попелам, якім пакрываецца кожная хвіліна нашага жыцця. Тады мы будзем здольныя даверыць сябе і памерлых Богу — жывому Богу, бо Ён — Бог жывых.

Тады і культ памерлых не будзе павярхоўнаю традыцыяй у форме пастаўленага помніка, запаленых знічаў, кветак і слёз жалю. Цярпенне пасля страты любімага чалавека стане шанцам на ўмацаванне ў нас веры ў тое, што далоні Бога заўсёды адкрытыя для нас у Яго Сыне, які памёр за нас на крыжы. Цярпенне — гэта асаблівая нагода для ўмацавання ў нас надзеі на тое, што там, дзе смерць заканчвае час зямнога вандравання чалавека, мы не ўпадаем у пустку, а трапляем у рукі Бога, які даў нам жыццё і зноў прымае нас да сябе; надзеі на тое, што ў кожнай смерці людская прамінальнасць адкрываецца на вечнасць Бога.

Таму, прымаючы ўдзел у пахаванні, у цырымоніі апускання цела ў зямлю, памятайма, што нашыя памерлыя блізкія прабываюць не ў магілах. Іх там няма, і нас таксама там не будзе. У магілах спачываюць толькі зямныя парэшткі чалавека, якія мы атуляем належнаю пашанаю. Гэта месца, куды мы можам прыйсці з кветкамі ці са знічам, дзе нам, мажліва, лягчэй маліцца за памерлых, але не тут знаходзіцца мэта нашага зямнога пілігрымавання. Святой памяці ксёндз Юзаф Тышнер у адной са сваіх кніг назваў могілкі «зямлёю адмовы», бо могілкі нібы кажуць: «Не тут, не тут знаходзіцца твой крэс». Для тых, хто верыць у Хрыста, могілкі з’яўляюцца таксама «зямлёю ўспаміну» пра абяцанне, якое нам даў Езус: «У доме Айца Майго шмат святліц. А калі б так не было, ці сказаў бы вам, што іду падрыхтаваць месца для вас. І калі пайду і падрыхтую вам месца, прыйду зноў і забяру вас да сябе, каб і вы былі там, дзе Я» (Ян 14, 2–3). Трымаймася за гэтыя словы, як за выратавальны круг, каб пасля страты кагосьці любімага не патануць у бяздонні болю.

 

Пераклала з польскай мовы Ганна Шаўчэнка.
Працяг будзе.

Час расстання. Хрысціянскае перажыванне жалобы. Цярпенне. Працяг

А. Чайкоўская WDC, І. Златкоўская WDC.

Час расстання. Хрысціянскае перажыванне жалобы.

Працяг. Пачатак гл. тут.

Сэнс цярпення

Любоў Бога Айца да кожнага чалавека, праяўленая праз тое, што Ён выдаў на цярпенне і смерць свайго Сына, пралівае шмат святла на рэчаіснасць нашага цярпення. Яна паказвае, што цярпенне мае сэнс толькі ў збаўчай перспектыве. Пазбаўленае веры і любові, яно з’яўляецца дэструктыўнаю сілаю, бо цярпенне, якое перажываецца без Хрыста, можа быць толькі пракляццем.

Таму можна сказаць, што наш спосаб перажывання цярпення перш за ўсё нам самім гаворыць пра тое, кім мы з’яўляемся: вучнямі Хрыста і дзецьмі Бога ці язычнікамі? Кардынал Ёзаф Ратцынгер, вядомы сучасны тэолаг, папа Бэнэдыкт XVI на пенсіі, у кнізе «Смерць і вечнае жыццё» напісаў: «Чалавечнасць чалавека распазнаецца па яго адносінах да цярпення. Тут чалавек апынаецца ў непасрэднай канфрантацыі з тым фактам, што ён сам не распараджаецца сваім жыццём, што яго жыццё не з’яўляецца ягонаю ўласнасцю. Рэакцыя чалавека можа быць дваякаю. Ён можа супраціўляцца, спрабаваць нягледзячы ні на што ўзяць аўтаномны кантроль над жыццём — а гэта значыць, упасці ў роспачны, гнеўны бунт. Але можа таксама ўскласці надзею на іншую Сілу, даверліва паддацца яе кіраўніцтву і не імкнуцца са страхам узяць усё ў свае рукі».

Канечне ж, гаворка ідзе не пра тое, каб спрашчаць цярпенне і выкарыстоўваць спосаб яго перажывання як крытэрый для ацэнкі чыёйсьці веры. А калі ўжо й выкарыстоўваць — то толькі для ацэнкі сваёй уласнай веры. Пры гэтым належыць памятаць, што слёзы, словы горычы, смутак, якія часта з’яўляюцца падчас цярпення, не азначаюць, што хтосьці церпіць не па-хрысціянску. Бо і сам Хрыстус, калі вісеў на крыжы, усклікаў: «Божа Мой, Божа Мой, чаму Ты Мяне пакінуў?» (Мк 15, 34b). Гэтыя знешнія праявы болю з-за нейкага цяжкага досведу з’яўляюцца нармальнаю чалавечаю рэакцыяй. Аднак важна, каб мы не затрымаліся на гэтым стане і зрабілі яшчэ адзін крок — крок веры, гэта значыць, даверылі Пану Богу саміх сябе і гэтую балесную рэчаіснасць (пар. Лк 23, 46а). Тады цярпенне не толькі не будзе знішчаць нас, але і ўчыніць нас духоўна багатымі. У цярпенні мы становімся больш падатлівымі да дзеяння збаўчай моцы Бога, выпрацоўваем у сабе шмат цнотаў — асабліва стойкасць у перажыванні таго, што непакоіць нас і баліць нам.

Чалавек веры згаджаецца, што ўсялякае цярпенне мае сэнс, калі ўспрымаецца ў збаўчай перспектыве, але ён не шукае цярпення дзеля яго самога і не жадае яго іншым. Калі ж аднак яно прыходзіць, чалавек веры стараецца суаднесці яго з Хрыстовым крыжам і заняць пазіцыю, годную Хрыстовага вучня, які ведае, што да Божага Валадарства чалавек ідзе праз шматлікія пакуты (Дз 14, 22). Але на гэтым цяжкім шляху мы ніколі не будзем пазбаўленыя Айцоўскай дапамогі, як запэўніваў нас Ян Павел ІІ у адной са сваіх «Катэхезаў», што адбываліся па серадах: «…Цярпенне, на якое чалавек глядзіць вачыма веры, хоць і ўяўляецца самым змрочным аспектам лёсу чалавека на зямлі, але адначасова прыадкрывае таямніцу Божага Провіду, укаранёную ў аб’яўленні Хрыста, галоўным чынам у Яго крыжы і ўваскрасенні. Відавочна, можа здарыцца так, што на пытанне пра зло і цярпенне ў створаным Богам свеце чалавек адразу не знаходзіць адказу, асабліва калі не мае жывой веры ў пасхальную таямніцу Езуса Хрыста. Паступова, з дапамогаю веры, падмацаванай малітваю, адкрываецца сапраўдны сэнс цярпення, якое кожны чалавек спазнае ў гэтым жыцці. Гэта адбываецца дзякуючы слову Божага Аб’яўлення і „навукі крыжа“ Хрыстовага (пар. 1 Кар 1, 18), які з’яўляецца „Божаю моцаю і мудрасцю“ (1Кар 1, 24). У Дакументах Другога Ватыканскага Сабору гаворыцца: „Праз Хрыста і ў Хрысце раскрываецца загадка пакутаў і смерці, якая прыгнятае нас па-за Ягоным Евангеллем“ (GS 22). Здабываючы праз веру гэтую моц і гэтую „мудрасць“, мы апынаемся на збаўчых шляхах Божага Провіду. Тады пацвярджаецца значэнне словаў псальміста: „Пан — Пастыр мой… Калі нават пайду далінай смяротнага ценю, не буду баяцца зла, бо Ты са мною“ (Пс 23 [22], 1.4). Такім чынам, Божы Провід азначае, што Бог спадарожнічае чалавеку на яго шляху» (Ян Павел ІІ. «Катэхезы. Бог Айцец», 59.6).

Плён цярпення

Вера хрысціяніна звернутая да жыцця. Яе мэта — жыццё, і таму яна прымае жыццё на ўсіх яго ўзроўнях як дар Бога. Прымае жыццё нават там, дзе яго азмрочваюць боль і цярпенне, бо і тады яно адкрывае перад чалавекам новыя магчымасці быцця. Якія магчымасці? Пералічым хаця б некаторыя.

 

Своеасаблівае «memento»

Часта чалавек, які штодня падвяргаецца націску цывілізацыйнай гонкі і клопату пра зямныя даброты, не мае часу на роздум аб прыярытэтах чалавечага жыцця. Толькі якое-небудзь няшчасце ў пэўнай ступені змушае яго затрымацца, запаволіць тэмпы і адначасова мабілізуе яго да пошукаў адказу на базавыя экзістэнцыйныя пытанні пра мэту і сэнс такога жыцця. Цярпенне паказвае, якое крохкае ўсё тое, на што мы дагэтуль ускладалі надзею: жыццё, здароўе, любоў іншага чалавека, матэрыяльныя даброты і г.д. Страта прамінальных рэчаў можа адкрыць чалавека на пошукі больш глыбокага сэнсу жыцця, больш моцных асноваў чалавечага шчасця і поспеху, і ў выніку можа скіраваць да самой Крыніцы моцы і жыцця — да Бога.

 

Пакаянне ў грахах

Усе мы з’яўляемся грэшнікамі і маем патрэбу ў Божай міласэрнасці. Дзякуючы Хрысту ў нас ёсць магчымасць паяднацца з Айцом праз ласку сакрамэнту пакаяння. Аднак самога вызнання грахоў і разграшэння не дастаткова, каб мы маглі ў паўнаце атрымаць духоўнае здароўе. Разграшэнне змывае грэх, але яно не знішчае разладу, выкліканага грахом. Наступствы граху пранікаюць часам у самую глыбіню нашых адносінаў з Богам і з людзьмі, балесна калечачы іх. Таму неабходна зрабіць усё магчымае, каб выправіць іх. Адною з формаў кампенсацыі з’яўляецца дабравольнае прыняцце цярпенняў, галоўным чынам — цярплівая згода на крыж, які мы мусім несці кожны дзень (пар. Катэхізіс Каталіцкага Касцёла, 2, арт. 4). Цярпенне мае вялізнае значэнне ў ачышчэнні чалавечага сэрца, а таксама ў цэласным духоўным развіцці чалавека. Жыццё пакаленняў на працягу многіх стагоддзяў паказала, што ў цярпенні тоіцца асаблівая моц, якая ўнутрана набліжае чалавека да Хрыста, нейкая асаблівая ласка. Таму Касцёл увесь час падкрэслівае яго збаўчую ролю ў няспынным працэсе навяртання і змагання са злом.

 

Дар для іншых

Гэтак жа, як Хрыстус цярпеў за нас, адкрываючы нам брамы Божага Валадарства, так і мы, наследуючы Яго любоў, можам зрабіць свае цярпенні дарам для людзей, якіх любім. Такім чынам, у еднасці з Хрыстом мы можам праз свой разнастайны досвед болю, крыўды, несправядлівасці, самотнасці або нястачы збаўляць свет, увасабляючы ў рэальнасць заклік, які змешчаны на старонках Новага Запавету: «Насіце цяжары адзін аднаго і так выканаеце закон Хрыстовы» (Гал 6, 2). Церпячы, мы можам прынесці кампенсацыю за грахі людзей, якія жывуць на зямлі, можам таксама гэткім чынам ахвяраваць цярпенні за наступствы грахоў, учыненых людзьмі, якія ўжо памерлі і церпяць у чыстцы.

Пераклала з польскай мовы Ганна Шаўчэнка.
Працяг будзе.

Праз малітву за памерлых мы скарачаем час прабывання душаў у чыстцы

Ксёндз Ігар Лашук:

праз малітву за памерлых мы скарачаем час прабывання душаў у чыстцы


lashuk

Смерць — гэта не канец? Ці хоча сатана, каб пра яго ведалі людзі? Які лёс неахрышчаных пасля смерці?
Пра гэта і іншае чытайце ў размове Catholic.by з кс. Ігарам Лашуком, дыяцэзіяльным апекуном руху Апостальства дапамогі душам чыстцовым.

— Касцёл называе смерць чалавека пераходам. Дык куды трапляе душа чалавека пасля смерці?

— Смерць — гэта частка жыцця. Калісьці святы Францішак з Асізі назваў яе «сястра-смерць», а сястра не можа не з’яўляцца часткай жыцця, падобна як сястра ці брат у нашых сем’ях.

Калі мы зазірнем у першакрыніцу — Святое Пісанне, то ўбачым, што ўсё ў ім скіроўвае нас да спаткання з Богам. Спатканне з Богам павінна быць мэтай кожнага чалавека.

Першае, абсалютнае спатканне з Богам адбылося, калі Пан стварыў чалавека і пасяліў яго ў раі. Спатканне з Богам у хвіліну смерці чалавека — можна назваць другім спатканнем.

І я хацеў бы падкрэсліць, што сёння ўсё больш і больш навука адкрывае, прыводзіць факты, якія немагчыма абвергнуць, што пасля смерці жыццё працягваецца.

— З раем усё зразумела — душа з Богам. А вось калі душа ў пекле?..

— Вымярэнне пекла, так скажам, — гэта той паралельны свет, які існуе ў саміх нас. Трапна напісана ў Святым Пісанні: «З глыбіні я клічу Цябе, Пане. Пане, пачуй мой голас». Гэты Псальм часта спяваецца падчас жалобных набажэнстваў. Што азначае «з глыбіні Цябе я клічу»? Гэта не значыць, што я недзе ў яме сяжу. Глыбіня — гэта наша сэрца, вобразна кажучы. Альбо чытаем у Пісанні: «выплыві на глыбіню». Тут таксама: не трэба выходзіць у мора, трэба ўвайсці ў сябе, зазірнуць у глыбіню сваіх пачуццяў, свайго пазнання. Якая твая глыбіня? Яна чыстая? Брудная? Менавіта гэтую глыбіню мы ачышчаем падчас споведзі. І можна так сабе ўявіць, што пекла — гэта агонь у глыбіні чалавека, калі там усё кіпіць, гарыць агнём, які спусташае і прычыняе боль.

У фацімскіх аб’яўленнях Маці Божая паказала дзецям пекла, як там пакутуе душа чалавека. Яна паказала вобразна. Чаму? Бо чалавек не можа ўявіць сваю глыбіню. Але праз вобраз бачных пакутаў мы можам хоць крыху ўявіць, што робіцца ў грэшным чалавеку, што адбываецца ў глыбіні пекла, з якой чалавек не можа вылезці. Вось сутнасць пекла.

Калі душа ў чыстцы, гэта значыць яна мае ласку бачыць свабодны выхад са сваёй пакутнай глыбіні. Ёсць надзея, што аднойчы ўдасца выбрацца з гэтай глыбіні і ўбачыць святло, адчуць у сабе супакой. Таму мы і молімся: «Пане, дай нам супакой». Я назваў бы пекла глыбокай роспаччу чалавека.

Я чытаў гісторыю пра аднаго афіцэра, які аднойчы пасля святой Імшы спытаў у капелана, ці сапраўды існуе пекла. Святар адказаў: «Трапіш — убачыш». Гэтыя словы моцна адбіліся ў свядомасці таго вайскоўца і праз нейкі час ён зведаў навяртанне.

Самае страшнае, калі чалавек не бачыць прасвету пасля смерці. Гэта бяда, бо чалавек не бачыць выхаду.

Апісаць неба або пекла немагчыма. Мы можам толькі абапірацца на характарыстыкі, якія нам дае Езус у Евангеллі, або якія Касцёл атрымаў праз аб’яўленні Маці Божай. І Бог кажа нам пра існаванне пекла не дзеля таго, каб настрашыць, а каб даць натхненне і надзею. А надзею дае магчымасць пакаяння. Якім бы грэшнікам чалавек ні быў, пакаянне ачышчае. Але гэта не значыць, што цяпер можна рабіць што заўгодна, а потым пакаемся. Пытанне, ці дасць табе Бог момант для пакаяння, ці выпрасіў ты гэтую магчымасць?

— Такім чынам, пекла, неба, чысцец — гэта стан душы, і калі мы не ў раі, то гэта наш смутак па Богу?

— Так! Гэта стан душы. Нават сёння. Бо і на зямлі душа грэшнага чалавека перажывае пекла. Душа чалавека пасля споведзі знаходзіцца ў чыстцы. Бо сакрамэнтальнай пакуты, якую ў канцы споведзі прызначае ксёндз, не дастакова, каб кары былі дараваныя. Сакрамэнтальная пакута — гэта ўдзячнасць за споведзь, за адпушчэнне грахоў. Таму існуюць адпусты. І да іх трэба ставіцца сур’ёзна. Узгадайце, як д’ябал праз Рэфармацыю выступіў супраць адпустаў. Адпусты высмейваліся.

Адпуст — гэта рэальная магчымасць праз выкананне простых рэчаў атрымаць адпушчэнне караў за грахі!

Узгадайце Наамана. Ён прыехаў да прарока Елісея, які аздараўляў ад праказы, і не пажадаў акунуцца ў Ярдан. Для яго гэта было занадта проста! Хіба ж можна аздаравіцца праз купанне ў рацэ?! А як жа ўскладанне рук, малітва, прызыванне Бога?!.

Збаўленне, у пэўным сэнсе, — гэта проста. Бог дае чалавеку простыя рэчы! Чалавеку толькі руку працягнуць, а ён не — пачынае ўскладняць.

— Вучэнне Касцёла кажа, што пасля смерці душа ўжо не можа сабе дапамагчы. Дапамога для іх — гэта мы, якія яшчэ жывём на гэтай зямлі, наша малітва. Лістапад — месяц, прысвечаны малітве за памерлых. Прыгадайце, калі ласка, нашым чытачам пра вартасць гэтай малітвы і адпустаў.

— Адпусты мы можам ахвяраваць за сябе або за памерлых.

У першыя восем дзён лістапада, так званую актаву малітвы за памерлых, існуе магчымасць атрымоўваць адпуст за памерлых. Акрамя ўдзелу ў святой Імшы, прыняцця святой Камуніі і малітвы ў інтэнцыях Святога Айца ў гэтыя дні таксама трэба наведваць могілкі.

Узгадаем таксама, як ізраільцяне 30 дзён аплаквалі адыход Майсея. Аплаквалі — гэта значыць узносілі просьбы да Пана Бога. І ў Касцёле існуе традыцыя на 30-ты дзень пасля смерці чалавека замаўляць за яго Імшу. Але трэба ўсведамляць, што таксама на працягу гэтых трыццаці дзён трэба маліцца за памерлага, і маліцца абавязаны ўсе яго блізкія і родныя.

Варта таксама памятаць пра ўчынкі міласэрнасці дзеля збаўлення памерлага.

Святы айцец Піо казаў, што на святой Імшы больш душаў, церпячых у чыстцы, чым саміх вернікаў. І яны глядзяць нам у рот, просяць, каб мы прынялі ў іх інтэнцыі Камунію. Просяць і нічога не могуць зрабіць, каб мы пачулі іх маленні.

— Мы молімся, ахвяруем адпуст за канкрэтную душу, бо не ведаем, дзе яна знаходзіцца. І вось тут узнікае пытанне: калі душа ўжо ў раі, ці ёсць карысць ад нашай малітвы?

— Мы добра ведаем такую праўду нашай веры як еднасць святых: Касцёл зямны, нябесны і церпячы. Церпячы — гэта чысцец. Мы не выключаем яго з Касцёла. Адпаведна мы не ўключаем у Касцёл пекла. З Касцёла ў пэўных выпадках выключаюцца і ўсе вялікія грэшнікі, але толькі да моманту іх пакаяння.

Сапраўды, мы не ведаем, дзе знаходзіцца душа памерлага чалавека. Але мы ведаем пра тыя Божыя ласкі, якія выплываюць з нашай малітвы за душу збаўленую: душа яднаецца з намі ў малітве, і малітва гэтая ахвяроўваецца за церпячы або пілігрымуючы Касцёл. Збаўленая душа адчувае нашую малітву, якую мы ахвяруем за яе праз адпуст, і так проста гэтая малітва не знікае.

Як сказана ў Святым Пісанні, слова Божае, як раса. Гэтаксама і малітва — як раса. А сіла малітвы залежыць ад таго, як яна была выказана з нашай глыбіні. Калі молішся засяроджана, ад сэрца, з верай, то і камень перасунецца.

— Ці азначае гэта, што, молячыся за нейкую душу, якая ў пекле, нашыя малітвы таксама «перанакіроўваюцца» на церпячы або пілігрымуючы Касцёл…

— З прыпавесці пра беднага Лазара мы можам зразумець, што выхаду з пекла няма. Таксама немагчыма ніякая дапамога для тых, хто знаходзіцца ў пекле. Аднак, малітва заўсёды карысная: калі не памерлы, то той, хто жыве, атрымае ад яе карысць.

Касцёл моліцца за ўсіх памерлых вернікаў, гэта значыць за тых, хто быў верны Богу.
Ад нас закрыта хвіліна спаткання другой душы з Богам. Таму, ахвяруючы малітвы за памерлых, будзем памятаць, што Бог не хоча смерці грэшніка.

Часам памерлыя родныя і сваякі могуць сніцца сваім родным: просяць есці або знаходзяцца ў нейкім месцы, не прыстасаваным для жыцця, або бачым спачылага смутным. Калі Бог даў нам убачыць гэтага чалавека, я думаю, гэта значыць яму патрэбна наша малітва. І ў такіх выпадках я заўсёды рэкамендую прымаць у іх інтэнцыі Камунію.

— Калі чалавек не ахрышчаны, які яго лёс пасля смерці?

— Карыстаючыся нагодай, хачу ўсім нагадаць: калі хтосьці з вашых родных не ахрышчаны, дапамажыце ім прыйсці ў Касцёл; калі хтосьці з вашых родных моцна захварэў — паклічце святара. Зло будзе рабіць усё, каб не пусціць чалавека да хросту.

Сёння ў свеце вельмі шмат неахрышчаных. І што з імі будзе — невядома. У Дакументах Другога Ватыканскага Сабору гаворыцца, што кожны нехрысціянін — ці то габрэй, ці то мусульманін, ці то яшчэ хто — мае тыя самыя запаведзі, паводле якіх ён мае не права, але абавязак жыць. Іншае пытанне, як ён трактуе гэтыя запаведзі. Запаведзь «не забівай» ёсць не толькі ў хрысціянаў, яна ёсць і ў мусульманаў.

Пытанне адносна збаўлення неахрышчаных вельмі складанае. У Касцёле ёсць абрад пахавання неахрышчанага дзіцяці, бо дзіця можа памерці да нараджэння або нарадзіцца мёртвым. Бог яго не пакідае.

За неахрышчанага памерлага можна замаўляць святыя Імшы. Ксёндз моліцца аб Божай міласэрнасці для яго душы.

Таямніца…

— Чалавек моліцца за памерлых, ахвяруе за іх адпусты, але нагадаем пра моц Эўхарыстыі — калі за душу памерлага цэлебруецца святая Імша.

— Імша, Святая Ахвяра — гэта самая вялікая малітва, якая існуе ў хрысціянаў. І парадокс у тым, што часта людзі адмаўляюцца ад гэтай малітвы. Яны прыходзяць да святара, просяць аб малітве, а калі прапаноўваеш Імшу ахвяраваць, адмаўляюцца — не трэба!

Дзякуючы святым Імшам у інтэнцыі душаў памерлых, мы скарачаем час іх прабывання ў чыстцы.

— Распавядзіце, калі ласка, пра грыгарыянскую Імшу. Некаторыя католікі на схіле жыцця просяць сваіх блізкіх замовіць за іх гэтую Імшу.

— Грыгарыянская Імша бярэ свае карані з часоў Грыгорыя Вялікага.

Жыў адзін манах бэнэдыктынец. Пасля яго смерці пад цюфяком, на якім ён спаў, знайшлі некалькі манет. Назвалі яго срэбралюбцам і пахавалі недзе на сметніку. Але Грыгорый Вялікі — у той час ён быў абатам бэнэдыктынскага манастыра ў Рыме — загадаў маліцца за спачылага брата кожны дзень святую Імшу. І на трыццаты дзень гэтых малітваў да яго прыйшоў родны брат спачылага манаха і распавёў, што той прысніўся яму і ў сне сказаў, што дзякуючы святым Імшам, якія распачаліся ў кляштары, ён узышоў на неба. Той чалавек не ведаў, што за яго спачылага брата цэлебраваліся Імшы. Тады Грыгорый Вялікі загадаў адкапаць парэшткі і перахаваць іх у годнае месца.

Пазней, стаўшы Папам, ён увёў грыгарыянскія Імшы — трыццаць Імшаў за памерлага, якія цэлебруюцца запар на працягу трыццаці дзён.

— Ксёндз Ігар, Вы з’яўляецеся душпастырам Апостальства дапамогі душам чыстцовым Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі. У чым сутнасць гэтай формы апостальства?

— «Калі двое ці трое сабраліся ў імя Маё, там Я сярод іх…» Апостальства — гэта супольнась, а значыць людзі моляцца за памерлых супольна. Гэта моцная, глыбокая малітва. Гэта першая важная рэч. А другая — і найважнейшая рэч! — гэта апостальства ў значэнні прапаведавання, гэта распаўсюджванне дадзенай практыкі, гэта прыклад малітвы за памерлых, а таксама натхенне іншых на малітву за пакутуючы Касцёл.

Мы дапамагаем душам у чыстцы, а праз гэта дапамагаем і сабе ў перспектыве. Бо душы, да збаўлення якіх мы прычыніліся, сваімі малітвамі дапамогуць нам не памерці грэшнікамі.

Размаўляла Валянціна Грамыка
www.catholic.by

Не лянуйцеся маліцца за памерлых

Падчас пастырскай сустрэчы для духавенства і кансэкраваных асоб, якая адбылася ў Мёрах, стала вядома, што з бласлаўлення біскупа Алега Буткевіча ў Віцебскай дыяцэзіі распачаў дзейнасць рух Апостальства дапамогі душам чыстцовым (АДДЧ).

З гэтай нагоды “Каталіцкі Веснік” вырашыў даведацца падрабязней пра гэты рух і паразмаўляў са спадарыняй Алінай Новікавай, аніматаркай, якая адказная за рух.

Пра ўзнікненне руху і яго дзейнасць спадарыня Аліна распавядае: “Апостальства дапамогі душам чыстцовым – духоўная сям’я Кангрэгацыі сясцёр памочніц душ чыстцовых (заснавальнік бл. Ганарат Казьмінскі), заснаваная сёстрамі амаль трыццаць гадоў назад. Першымі ініцыятарамі Апостальства свецкіх былі жанчыны, якія страцілі дарослых ужо дзяцей і, усведамляючы патрэбу малітоўнай дапамогі ўсім памерлым, папрасілі сясцёр арганізаваць малітоўную супольнасць, а таксама пачалі заахвочваць да гэтай справы іншых. Рух гэты вельмі хутка распаўсюдзіўся па парафіях Польшчы і налічвае сёння дзясяткі тысяч католікаў. Асноўная харызма гэтага руху — дапамагаць памерлым, якія церпяць у чыстцы, — малітвай, ахвяраваннем цярпенняў, міласцінай і добрымі ўчынкамі.

Аніматарка адзначае, што на сённяшні дзень у Беларусі да Апостастальства належаць каля 6 тысяч вернікаў.

“Першымі ў нашай краіне, хто далучыўся да Апостальства, былі вернікі з парафій Гродзенскай дыяцэзіі, якія пачалі маліцца яшчэ з 1995 года. Потым далучыліся вернікі Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі і Пінскай  дыяцэзіі”, – гаворыць спадарыня Аліна.

“Сёстры Кангрэгацыі і ўсе сябры Апостальства вельмі ўзрадаваліся, што біскуп Алег Буткевіч падтрымаў просьбу пра распаўсюджванне яго ў Віцебскай дыяцэзіі і прызначыў адказнага святара за гэты малітоўны рух –  айца Лукаша Красінскага SDS”, – адзначае яна і выказвае надзею, што на Віцебшчыне вернікі, манахіні і святары актыўна падтрымаюць гэтую малітоўную місію.

Спадарыня Аліна падкрэслівае: “Калі нашы родныя паміраюць, то кожны з нас спадзяецца, што яны будуць шчаслівыя ў вечнасці. Але наша зямное жыццё – гэта час таксама Божай міласэрнасці для нас, які заканчваецца ў момант нашай смерці. Наша вечнасць залежыць ад таго, як кожны з нас пражывае сваё жыццё на зямлі. Менавіта пасля смерці пачынаецца час Божай справядлівасці – так вучыць Каталіцкі Касцёл: «Смерць – гэта канец зямнога пілігрымавання чалавека, часу ласкі і міласэрнасці, падараванага Богам, каб рэалізаваць зямное жыццё згодна з Божаю задумаю і вызначыць свой канчатковы лёс» (пар. ККК 1013). Мы не ведаем, хто з нашых родных памерлых ужо радуецца небеснай хвале, а хто яшчэ церпіць у чыстцы. Усім нам трэба памятаць пра часовасць зямнога жыцця і нястомна клапаціцца, каб жыццё нашае не было бессэнсоўным і не скончылася вечнаю згубаю”.

“Кожны дзень мы чуем сумную інфармацыю пра нечаканую смерць мноства людзей у выніку розных катастроф, войнаў, тэрактаў, рознага роду аварый і няшчасных выпадкаў. Наўрад ці ўсе гэтыя людзі належным чынам былі падрыхтаваны да такога нечаканага адыходу ў іншы свет існавання і да сустрэчы з Панам Богам. Малітоўная падтрымка вельмі патрэбна і ўсім канаючым, бо менавіта ў момант смерці, як лічаць многія багасловы, часта вырашаецца лёс чалавека ў вечнасці, – міласэрны Бог чакае навяртання грэшніка да апошняга яго ўздыху. Таму так важна маліцца пры канаючых”, – дадае яна.

Усіх вернікаў удзельніца Апостальства заахвочвае да малітвы за памерлых: “Набліжаецца лістапад – месяц асаблівых малітваў за нашых родных і блізкіх памерлых. Аднак, не лянуйцеся маліцца за нашых  памерлых і душы чыстцовыя кожны дзень. Яны цярпліва чакаюць нашай падтрымкі – падтрымкі малітвай, ахвяраваннем сваіх цярпенняў, працы, цяжкасцяў. Засяроджаная малітва – ўсяго толькі на працягу некалькі хвілін – не зробіць нам клопатаў, але прынясе палёгку душам, якія аддзячаць сваім заступніцтвам. Заахвочваю далучацца да Апостальства дапамогі душам чыстцовым, каб разам выпрошваць для іх неба”.

Варта адзначыць, што да руху Апостальства можа належаць кожны практыкуючы католік (незалежна ад становішча і ўзросту), які прагне несці дапамогу душам чыстцовым.

Той, хто вырашыў далучыцца да Апостальства дапамогі душам чысцовым, павінен запоўніць і асабіста падпісаць «Анкету ўдзельніка», якая знаходзіцца на сайце apostalstva.by. Перадаць яе можна пробашчу Вашай парафіі або раздрукаваць і самастойна даслаць на адрас:

Аліне Новікавай
а/с 101
220002 г. Мінск-2

Гутарыла Ірына Грэйць
catholicnews.by

 

Каталіцкае вучэнне пра чысцец і формы дапамогі памерлым

Кінга Гэлена Шчурэк WDC.

Каталіцкае вучэнне пра чысцец і формы дапамогі памерлым.

 

І. На сустрэчу з Панам

1. Наступленне смерці

Бясспрэчным з’яўляецца той факт, што, пражыўшы доўгае ці кароткае жыццё, чалавек заканчвае сваё зямное падарожжа, падпарадкоўваючыся закону смерці.

У залежнасці ад таго, які з аспектаў бярэцца пад увагу, смерць стала прадметам розных галінаў ведаў, у тым ліку і тэалогіі. З пункту гледжання гэтай дысцыпліны смерць можна разглядаць дваяка: трактаваць яе як з’яву, што адносіцца да натуральнага парадку рэчаў, а таксама ўлічваць яе вузка рэлігійны характар. У першым вымярэнні смерць тлумачыцца як канчатковае спыненне жыцця чалавека ў часе і прасторы, або канец яго зямнога жыцця. З медыцынскага пункту гледжання гэты канец раўназначны біялагічнай смерці, якая наступае ў момант смерці мозга.

Смерць у святле Божага Аб’яўлення

Тэалогія ідзе далей. Яна паказвае праўду пра смерць, абапіраючыся на Божае Аб’яўленне. У кнізе Мудрасці Саламона адназначна сцвярджаецца, што «Бог не стварыў смерці, Ён не цешыцца са згубы жывога» (Мдр 1, 13), і крыху далей: «Бог стварыў чалавека для несмяротнасці, учыніў яго вобразам сваёй вечнасці. Але праз зайздрасць д’ябла ў свет увайшла смерць, і зазнаюць яе тыя, хто мае з ім удзел» (Мдр 2, 23–24). Паўстае прынцыповае пытанне: пра якую смерць ідзе гаворка? Ці стаў першародны грэх прычынаю толькі духоўна-маральнай смерці, ці таксама фізічнай? Наступныя словы з Кнігі Быцця падказваюць, што і фізічная смерць з’яўляецца наступствам непаслушэнства чалавека ў адносінах да Бога, якое было ўчынена з-за нагаворвання сатаны: «З дрэва спазнання дабра і зла, не еш з яго; бо ў дзень, калі ты пакаштуеш з яго, смерцю памрэш» (пар. Быц 2, 17). Такое разуменне падаецца і ў вучэнні Другога Ватыканскага Сабору: «Хрысціянская вера вучыць, што цялесная смерць, ад якой чалавек быў бы свабодны, калі б не зграшыў, будзе пераможана, калі ўсемагутны і міласэрны Збаўца верне чалавеку збаўленне, страчанае з яго віны» (GS 18). Гэтага ж кірунку прытрымліваецца і вучэнне Катэхізіса Каталіцкага Касцёла: «Смерць з’яўляецца наступствам граху. Аўтэнтычна інтэрпрэтуючы выказванні Святога Пісання і Традыцыі, Настаўніцкі Інстытут Касцёла вучыць, што смерць увайшла ў свет з-за граху чалавека. Хоць чалавек і валодаў смяротнаю прыродаю, Бог прадвызначыў яму не паміраць. Такім чынам, смерць супярэчыла задуме Бога Стварыцеля і ўвайшла ў свет як наступства граху. Таму „цялесная смерць, ад якой чалавек быў бы свабодны, калі б не зграшыў“, з’яўляецца „апошнім ворагам“ чалавека, які павінен быць пераможаны» (пар. ККК 1008).

Тэалагічная інтэрпрэтацыя вышэйпрыведзеных біблійных тэкстаў, а таксама іншых выказванняў, асабліва з Пасланняў святога апостала Паўла (1 Кар 15, 21; Рым 6, 10.23; 7, 5 – 13, 24), увогуле адназначная. Пан Бог, які з’яўляецца Богам жыцця, не стварыў ні фізічнай, ні духоўнай смерці. Створца адарыў першых людзей падвойнаю несмяротнасцю: духоўнаю і фізічнаю; духоўная несмяротнасць належала душы, а несмяротнасць цела была «звышнатуральным дарам» і, значыць, не належала чалавечай прыродзе. Святое Пісанне не дае адказу на пытанне, ці быў бы чалавек свабодным ад смерці ў тым выпадку, калі б не ўчыніў гэтага граху, і, напрыклад, ці жылі б першыя бацькі вечна на зямлі. Можа, яны пераходзілі б у вечнасць з душою і целам? Наступствам першароднага граху стала падвойная смерць: духоўная і фізічная, або цялесная. Прытым трэба памятаць, што духоўная смерць азначае не страту бессмяротнасці душы, а страту яе камуніі з Богам і стварэннем. Трагізм гэтай смерці ў тым, што грэх абарваў усе асабістыя сувязі чалавека з Богам і пазбавіў яго ласкі. Ксёндз Чэслаў Бартнік піша: «У хрысціянскім аб’яўленні грэх і смерць тлумачацца галоўным чынам у духоўным сэнсе, гэта значыць, грэх з’яўляецца істотным духоўным злом для чалавека, а сапраўдная смерць — гэта смерць духоўная: страта ўдзелу ў Божым жыцці, разрыў камуніі з Богам, знішчэнне свабоды Божага дзіцяці і ўвогуле разбурэнне асобы. Менавіта такою смерцю ў першую чаргу займаецца Святое Пісанне».

Тым часам фізічная смерць, або біялагічная, з’яўляецца вобразам смерці духоўнай. У сучасных тэалагічных даследаваннях сцвярджаецца, што слова «смерць» у рэлігійнай мове мае асаблівае значэнне. У значэнні фізічнай смерці гэта супрацьлегласць чалавечага імкнення да жыцця, да несмяротнасці. У значэнні граху яно выражае патрэбу збаўлення чалавека, або вечнага жыцця ў Богу. Гэтае збаўленне здзейснілася ў Езусе Хрысце. Бог адкупіў чалавека праз свайго Сына і Яго збаўчую ахвяру. Смерць чалавека, якая стала прычынаю непаслушэнства ў адносінах да Створцы, была пераможаная праз акт поўнай паслухмянасці Божага Сына. Гэта здзейснілася праз уцелаўленне, муку, смерць і ўваскрасенне Хрыста. Справа адкуплення з’яўляецца перамогаю над грахом, смерцю, сатаною, а таксама вызваленнем ад зла і магчымасцю вяртання чалавека да еднасці з Богам. Пракляцце смерці было ператворана ў благаслаўленне. Для тых, хто памірае ў Хрысце, смерць — гэта акунанне ў Яго смерць, удзел у ёй, гэта знак збаўлення і брама вечнага жыцця. Менавіта перад абліччам смерці Лазара Хрыстус прамовіў словы, поўныя надзеі: «Я — уваскрасенне і жыццё. Хто верыць у Мяне, калі нават і памрэ, будзе жыць» (Ян 11, 25).

Канец зямнога пілігрымавання

Смерць — падзея аднаразовая і непаўторная. У момант смерці чалавек заканчвае сваё зямное пілігрымаванне і, як мы верым, пераходзіць у вечнае прабыванне, таму што жыццё, якое аднойчы ўзнікла, ужо ніколі не будзе знішчана. Смерць уяўляе сабою рысу падзелу паміж часовасцю і вечнасцю, паміж магчымасцю рабіць выбар і замацаваннем яго назаўсёды. «Смерць — гэта канец зямнога пілігрымавання чалавека, часу ласкі і міласэрнасці, падараванага Богам, каб рэалізаваць зямное жыццё згодна з Божаю задумаю і вызначыць свой канчатковы лёс» (пар. ККК 1013).

Як мяркуюць некаторыя тэолагі, гэтае апошняе рашэнне чалавек прымае менавіта ў момант смерці. Іншыя лічаць, што смерць не можа быць момантам выбару, таму што менавіта гэты выбар яна замацоўвае. Аднак з поўнай упэўненасцю можна сказаць, што такой магчымасцю яшчэ з’яўляецца агонія. Пакуль чалавек жыве, нават калі ён непрытомны і атачэнне ўжо не можа ўсталяваць з ім кантакту, можа вырашацца яго лёс у вечнасці. Бог са сваёю ласкаю чакае чалавека да канца, да яго апошняга ўздыху. Чакае і прагне выратаваць кожную згубленую авечку, за якую Ён аддаў жыццё, а цяпер хоча падарыць ёй сваю бязмежную міласэрнасць. Езус Міласэрны даручаў святой Фаустыне Кавальскай місію маліцца за канаючых, якіх яна не ведала, каб быць побач з імі ў агоніі і выпрошваць ласку даверу да Божай Міласэрнасці. Час агоніі можа быць для чалавека часам вялікага і апошняга выпрабавання. Самае каштоўнае, што мы можам ахвяраваць канаючым, — гэта малітва. Святая Тэрэза ад Дзяцятка Езус калісьці сказала: «О, як шмат трэба маліцца за канаючых! Каб жа мы пра гэта памяталі!» Сам момант смерці цяжка заўважыць. Звычайна мы кажам: «яшчэ» жыве і «ўжо» памёр.

З пункту гледжання веры смерць чалавека, асабліва веруючага, можна назваць пасхаю, або пасхальнаю падзеяй, таму што пасля смерці распачынаецца сустрэча з уваскрослым Хрыстом. Верагодна, досвед менавіта такога вымярэння смерці меў слуга Божы Ян Павел ІІ. Ён менавіта так яе разумеў, калі пісаў у сваім «Тэстамэнце», што смерць з’яўляецца «хвілінаю ростані з гэтым светам, каб нарадзіцца для іншага, для будучага свету, вырашальным, яскравым знакам якога ёсць для нас Змёртвыхпаўстанне Хрыста».

Кінга Гэлена Шчурэк WDC
Каталіцкае вучэнне пра чысцец і формы дапамогі памерлым
(урывак з кнігі “Шлях да вечнасці”)

Візія чыстца ў аб’яўленнях святых

Візія чыстца ў аб’яўленнях святых

Душы, якія церпяць ачышчэнне, у вялікіх пакутах чакаюць нашай дапамогі. Пан Бог як любячы Айцец заахвочвае нас быць міласэрнымі да тых братоў і сясцёр, якія самі не могуць вызваліцца ад цярпенняў. Таму праз святых Ён спасылае нам ласку ўбачыць сваім духоўным зрокам іх мукі. Якія ж цяжкія гэтыя пакуты, што жывому чалавеку нават іх візіі здаюцца нясцерпнымі, калі душы з чыстца прыходзяць містычным чынам на зямлю, каб прасіць нас аб дапамозе! Вось што распавядаюць пра гэта некаторыя святыя.

Святая сястра Фаўстына Кавальская пісала ў сваім «Дзённіку» пра тое, як аднойчы ноччу Пан Езус даў ёй знак, што моц­на прагне малітвы за душы чыстцовыя:

«Я ўбачыла Анёла Ахоўніка, які загадаў мне ісці за сабою. У адзін момант я апынулася ў імглістым месцы, напоўненым агнём, а ў ім было цэлае мноства церпячых душаў. Гэтыя душы вельмі горача моляцца, але безвынікова для сябе — толькі мы можам прыйсці ім на дапамогу. Полымя, якое апякала іх, не дакраналася да мяне. Мой Анёл Ахоўнік не пакідаў мяне ні на хвіліну. І я запытала ў гэтых душаў, ад чаго яны найбольш церпяць. І яны ў адзін голас адказалі мне, што найбольшае іх цярпенне — гэта туга па Богу. Я бачыла Маці Божую, якая наведвае душы ў чыстцы. Душы называюць Марыю «Зоркаю Мора». Яна ім прыносіць прахалоду. Я хацела паразмаўляць з імі больш, але мой Анёл Ахоўнік даў мне знак, што пара выходзіць. Мы выйшлі за дзверы гэтай пакутнай вязніцы. [Я пачула ўнутраны голас], які сказаў: Міласэрнасць Мая не хоча гэтага, але справядлівасць патрабуе. З гэтага часу я больш цесна кантактую з церпячымі душамі» («Дзённік», 20).

* * *

У адным з раздзелаў кнігі «Дыялогі пра Божы Провід» святая Кацярына Сіенская апісвае Божую справядлівасць, якая праяўляецца ў чыстцы і ў пекле. Святая Кацярына занатоўвае Божыя словы наступным чынам:

«Як у гэтым жыцці грэшнікі спрычыняюцца да ўзрастання цнотаў Маіх слуг, так і ў пекле дэманы з’яўляюцца выканаўцамі Маёй справядлівасці і працуюць на Мяне. Яны выконваюць прысуды над тымі, хто заслужыў вечнае пакаранне. Яны дапамагаюць таксама Маім стварэнням, якія здзяйсняюць падарожжа гэтага жыцця і імкнуцца да Мяне, які ёсць мэтаю іх пілігрымкі. Яны памнажаюць іх цноты, выпрабоўваючы іх шматлікімі нападамі і рознымі спакусамі, пабуджаючы іншых да зневажання і абкрадання іх — не з мэтаю абразіць іх або адняць у іх даброты, а каб пазбавіць іх любові. Але, мяркуючы, што яны прыводзяць Маіх слугаў да страты, яны ўзмацняюць у іх цноту цярплівасці, сілы і стойкасці. Такім чынам яны аддаюць пашану і хвалу Майму Імені, і так у іх спаўняецца Мая Праўда. Я стварыў іх для славы і хвалы сваёй, Я, Айцец вечны, каб яны ўдзельнічалі ў Маёй дабрыні. Паўстаўшы супраць Мяне, яны ўпалі з­за сваёй пыхі і былі па­збаўлены магчымасці бачыць Мяне. Яны не аддалі Мне хвалы любові. Але Я, Праўда вечная, зрабіў іх сваёю прыладаю, каб навучаць сваіх слугаў цноце, і адначасова зрабіў іх катамі для тых, хто з­за сваіх памылак ідзе на вечнае пакаранне, а таксама для тых, хто праходзіць праз чыстцовыя пакуты. Такім чынам <…> Праўда Мая спаўняецца ў іх. Яны аддаюць Мне пашану не як жыхары вечнага жыцця, якога яны былі пазбаўлены з­за сваіх памылак, а як выканаўцы Маёй справядлівасці! Праз яе Я аб’яўляю сваю справядлівасць да асуджаных і тых, хто знахо­дзіцца ў чыстцы».

* * *

Маргарыта Марыя Алякок, заснавальніца культу Найсвяцейшага Сэрца Езуса, у «Духоўным дзённіку» апісала сваю сустрэчу з душою памерлага бэнэдыктына:

«Раптам перада мною з’явілася нейкая постаць, уся ў агні; яе полымя настолькі моцна апякло мяне, што мне падалося, быццам я гару разам з ёю.  Па жаласлівым стане, у якім знаходзіўся гэты чалавек, я зразумела, што ён церпіць у чыстцы, і горка заплакала. <…> Ён папрасіў, каб я на працягу трох месяцаў ахвяравала яму ўсё, што здолею ўчыніць або выцерпець <…>. Пад канец трэцяга месяца я ўбачыла манаха, і ён выглядаў зусім іначай, паколькі быў напоўнены радасцю і хвалою, адыходзячы цешыцца вечным шчасцем. Дзякуючы мне, ён абяцаў, што будзе прасіць за мяне Бога. Я ж ляжала хворая. І паколькі мае цярпенні скончыліся разам з яго цярпеннямі, я ў хуткім часе выздаравела».

* * *

Святая Гертруда з Хэльфы ахвяравала душам чыстцовым усе свае малітвы, цярпенне і ўчынкі міласэрнасці, таму незадоўга да смерці яе пачалі адольваць сумненні: яна ж не пакінула сабе нічога, чым магла б кампенсаваць Богу за свае грахі. Страх перад Божым судом не даваў ёй спакою, аднак Езус суцешыў яе: «Будзь упэўненая, дачка Мая, твая любоў да памерлых не будзе для цябе перашкодаю. Ведай, што гэты шчодры дар з усіх тваіх учынкаў, які ты прынесла душам чыстцовым, асабліва Мне спадабаўся, і ў доказ гэтага абвяшчаю, што ўсе кары, якія ты павінна была перанесці ў будучым жыцці, табе адпушчаныя; больш за тое, ва ўзнагароду за тваю шчодрасць Я так памнажаю значнасць тваіх заслугаў, што ты будзеш цешыцца ў небе вечнаю хвалою».

Падрыхтавала
Ганна Шаўчэнка.
Паводле: www.wspomozycielki.pl

Час расстання. Хрысціянскае перажыванне жалобы. Цярпенне

А. Чайкоўская WDC, І. Златкоўская WDC.

Час расстання. Хрысціянскае перажыванне жалобы.

Цярпенне

Няўжо нам сапраўды па­трэбна цярпенне для таго, каб штосьці ведаць пра жыццё? «Што ведае чалавек, які ніколі не пакутаваў?» — пытаў благаслаўлёны Генрык Сузо. Хіба нельга інакш спасцігаць мудрасць? Хіба нельга абмінуць гэтую прыкрую сцежку чалавечай штодзённасці?

Цярпенне — гэта галоўны чалавечы досвед, можна нават сказаць, што гэта верны спадарожнік на нашых шляхах, бо раней ці пазней з ім сутыкаецца кожны, і ўцячы ад яго немагчыма… Калі гэтак выглядае праўда аб чалавечым лёсе, то варта задумацца пра тое, ці можна неяк «прыручыць» гэтую горкую з’яву…

Вядома, што цярпенне датычыць самых розных сфераў нашага жыцця… І адно цярпенне адрозніваецца ад іншага цярпення. Усё, што прыносіць чалавеку балючыя перажыванні, само па сабе з’яўляецца злом, і не дзіўна, што мы не жадаем яго ў сваім жыцці і абараняемся ад яго. Аднак, калі прыходзіць цярпенне, адзіны шанец «прыручыць» і прыняць яго так, каб яно не шкодзіла нам, як вораг, а дапамагала, як сябар, — гэта вера. Менавіта вера акунае цярпенне ў крыжовую муку Хрыста і перамяняе яго з бессэнсоўнай пакуты ў досвед ласкі… Менавіта вера дазваляе як бы перахітрыць цярпенне і з любоўю да Бога і да людзей учыніць яго дарам…

Вера не пазбаўляе нас болю, але перамяняе яго такім чынам, каб ён сапраўды стаў нашаю мудрасцю, пачэрпнутай з крыжовай мукі Хрыста… Вера адорвае нас дальнабачнасцю, здольнай заўважыць штосьці большае, чым толькі ўласную бяду, і скіроўвае да Крыніцы сілы — да Езуса, які заахвочвае верыць у Яго: «Будзьце адважнымі, гэта Я; не бойцеся!» (Мц 14, 27).

Цярпенне — гэта наша рэакцыя на фізічнае або маральнае зло, таму можна вылучыць цярпенне фізічнае і цярпенне маральнае. Містыкі гавораць таксама пра цярпенне духоўнае. Цярпенне — гэта штосьці большае і шырэйшае, чым хвароба ці боль. Яно пэўным чынам уплеценае ў нашае жыццё і суіснуе разам з намі ў свеце. Цярпенне мае розныя праявы: гэта можа быць бяда, голад, хвароба, здрада, смутак, адсутнасць сэнсу жыцця, духоўная чэрствасць, жыццёвыя цяжкасці і г. д.

Таму ніводзін чалавек не па­збегне цярпення. Ніхто з нас не можа проста сказаць сабе: «Я не буду цярпець», бо імкненне пазбегнуць цярпення пярэчыць самой сутнасці люд­скога існавання. Гэта не значыць, што мы павінны шукаць цярпення, аднак мы мусім прызнаць праўду пра сваё чалавечае станові­шча, бо часткаю быцця заўсёды з’яўляецца цярпенне.

Цярпенне ў святле Божага слова

Калі Бог з’яўляецца Стварыцелем усяго, то няўжо і цярпенне таксама створана Ім? Многія людзі адказваюць на гэтае пытанне сцвярджальна і з горыччу, часам — з абурэннем у сэрцы, і адварочваюцца ад «такога» Бога. Можа, калі б яны перад гэтым зазірнулі ў Біблію і ў яе святле паглядзелі на драму цярпення, то мелі б шанец больш аб’ектыўна ўспрыняць гэтую балесную рэчаіснасць і яе сувязь з Панам Богам і з чалавекам.

У Старым Запавеце на першы план выступае падзея, якая адбылася ў раі (Быц 3, 16–19). На яе прыкладзе можна зрабіць выснову, што ля вытокаў людскога цярпення стаіць сатана. У той жа час прычынаю, па якой цярпенне прыйшло ў свет, з’яўляецца грэх Адама. Наступствы граху — цяжкая праца, недамаганні і хваробы, боль і смерць.

Аднак, з другога боку, пры ўважлівым чытанні Святога Пісання мы сустрэнем такія фрагменты, у якіх гаворыцца, што без ведама Бога не з’явіцца ніводнае цярпенне на зямлі (Ам 3, 6), і калі чалавек прымае з рукі Бога дабро, то чаму ж не хоча прыняць зла? (пар. Ёв 2, 10)*.

У Старым Запавеце цярпенне шмат разоў паказваецца як пакаранне за грахі канкрэтных людзей або цэлых народаў. Таму тут няма месца выпадковаму цярпенню: яно або заслужанае, або з’яўляецца допускам Божым. Чалавек Бібліі не пагаджаецца на цярпенне, але прызнае сваё бяссілле перад яго існаваннем і просіць Бога аб вызваленні ад яго. Гісторыя выбранага народу паказвае, што Бог быў літасцівы да людзей, прабачаў ім правіны, дапамагаў узняцца з нядолі (пар. Пс 22; 86; 106). У цярпенні чалавек або становіцца на бок Пана, або выступае супраць Яго, таму многія сябры Божыя спазналі цярпенне як своеасаблівае выпрабаванне на вернасць (Абрагам, Ёў, Тобій).

У старазапаветным разуменні цярпенне таксама дапамагала чалавеку прызнаць уласную грэшнасць, слабасць і віну. Больш за тое, яно служыла для ачышчэння сэрца і ўзвышэння чалавека, вяло да навяртання, выхоўвала, настаўляла. У той жа час у Кнізе Ёва вельмі выразна паўстала пытанне незаслужанага цярпення. Гэта значыць, што яно не заўсёды з’яўляецца наступствам граху. Часам цярпенне можа быць сродкам, які вядзе да больш блізкай сустрэчы з Богам, калі яно прымаецца з пакораю і падпарадкаваннем Божай волі.

На старонках Старога Запавету ўвасоблена таксама ідэя заступніцкага цярпення. Яно датычыць асобных лю­дзей, якія выконвалі асаблівую місію і таму прынялі на сябе цярпенне, каб заступіцца за няверны народ (Майсей, Ілля, Слуга Ягвэ).

У Новым Запавеце, дзе аповед засяроджаны на асобе Езуса Хрыста, мы заўважаем, што жыццё Збавіцеля было перапоўнена цярпеннем з моманту нараджэння і ажно да ўкрыжавання. Аднак тут з’яўляецца цалкам новае вымярэнне гэтых пакутаў. Езус прыняў на сябе цярпенне з любові да Айца і да людзей. З таго часу цярпенне было заўсёды звязана з любоўю! Езус цярпеў свядома, дабравольна і бязвінна для таго, каб аб’явілася слава Божая, каб здзейснілася адкупленне чалавека, яго вызваленне ад пракляцця смерці. Усё гэта споўнілася менавіта праз цярпенне. Цярпенне Езуса мае заступніцкі характар, але перш за ўсё — адкупленчы. Як «Баранак Божы, які бярэ на сябе грэх свету» (Ян 1, 29), праз цярпенне Езус здзейсніў адкупленне ўсяго свету. Разам з мукаю Хрыста і само цярпенне было адкупленае. Таму св. Павел радуецца ў цярпеннях, бо бачыць іх глыбокі сэнс (Клс 1, 24).

Божы Сын атрымаў перамогу над цярпеннем і яго галоўным віноўнікам — сатаною. Аднак яно не было знішчана ў чалавечым жыцці. Цярпела Маці Божая і апосталы. Больш за тое, да цярпення пакліканыя ўсе хрысціяне! Езус кажа: «Калі хто хоча ісці за Мною, няхай адрачэцца ад сябе, возьме крыж свой і ідзе за Мною» (Мк 8, 34). У той жа час св. Пётр піша ў сваім апостальскім пасланні: «…Калі чыніце дабро і церпіце, то маеце ласку ў Бога. Вы для таго пакліканы; бо і Хрыстус цярпеў за вас, пакідаючы вам прыклад, каб вы ішлі следам за Ім. Ён не ўчыніў граху, і не было падману ў вуснах Ягоных. Ён, калі Яму зласловілі, не зласловіў у адказ, калі цярпеў, не пагражаў, але давяраў сябе таму, хто судзіць справядліва. Ён сам, у сваім целе ўзнёс грахі нашыя на дрэва, каб мы, пазбыўшыся грахоў, жылі дзеля справядлівасці. Ранамі Яго вы аздароўленыя» (1 П 2, 20б–24).

Пераклала з польскай мовы Ганна Шаўчэнка.
Працяг тут.

* Зло не паходзіць ад Бога. Часам Ён дапускае зло ў жыцці чалавека, каб умацаваць яго ў веры або дапамагчы ўсвядоміць, што чалавек слабы, грэшны і, значыць, здольны да зла, таму яму неабходна навяртанне (прызнанне ўласнай грэшнасці, адрачэнне ад зла і пастанова выправіцца).

Думка пра апошнюю хвіліну чалавека набліжае нас да Бога

Св. Ян Марыя Віянэй

Думка пра апошнюю хвіліну чалавека набліжае нас да Бога

Праўда пра чатыры апошнія рэчы мае магутны і збавенны ўплыў на чалавечыя сэрцы, бо Дух Святы запэўнівае нас, што ніколі не са­грашыць той, хто сур’ёзна над імі задумваецца. І сапраўды, хіба можа прывязацца да зямных дабротаў той, хто памятае, што ў хуткім часе яго не будзе на свеце, што пачынаючы ад Адама і да гэтага часу ніхто нічога не ўзяў з сабою ў магілу і што так будзе да сканчэння вякоў? Хто будзе залішне аддавацца стварэнням, памятаючы, што ён жыве на свеце для таго, каб заслужыць неба? Хіба будзе ганяцца за шалёнымі ўцехамі свету той, хто ведае, што жыццё хрысціяніна павінна праходзіць у пакаянні і слязах? Ці не будзе заўсёды напагатове той, хто глыбока перакананы, што ў кожную хвіліну ён можа памерці?

Чаму тыя праўды, дзякуючы якім навярнуліся грэшнікі, робяць на нас такое слабое ўражанне? Таму, што мы не думаем пра іх сур’ёзна, нашыя сэрцы цягнуцца да пачуццёвых рэчаў, якія часова задавольваюць іх жаданні, бо наш розум, заняты зямнымі справамі, забываецца пра гэтыя вялікія праўды, якія заўжды павінны нас цікавіць.

Ах, браты, давайце ніколі не забываць, што нашае жыццё — толькі сон, што смерць недалёка, што яна ў хуткім часе можа нас напаткаць, што пасля яе нас чакае суровы суд, які стане вырашальным для нашай вечнасці. Езус Хрыстус горача прагне нашага збаўлення, і таму мы бачым Яго ці як беднае Дзіцятка ў ясельках на сенцы, якое Ён акрапляе сваімі слязьмі, ці як звязанага, бічаванага, укаранавага цернем, падаючага пад цяжарам крыжа, і ўрэшце, паміраючага ў страшных муках з любові да нас. А паколькі нават гэта нас не ўзрушвае і не скіроўвае на лепшы шлях, Ён абвяшчае, што калісьці прыйдзе ў бляску і велічы Айца, будзе бязлітасна судзіць усіх і адкрые перад усім светам тое зло, якое мы ўчынілі ў сваім жыцці. Калі б мы глыбока спасцігнулі гэтыя праўды, то маглі б стаць святымі.

Пераклала з польскай мовы Ганна Шаўчэнка.
Паводле: Św. Jan Maria Vianney, Kazania, Wydawnictwo Diecezjalne, Sandomierz, 2010, s. 27–28.